Επισκόπηση

Η τραπεζιομετακάρπια (CMC) άρθρωση βρίσκεται στη βάση του αντίχειρα, εκεί όπου το πρώτο μετακάρπιο συναντά το τραπέζιο οστό του καρπού. Σε αντίθεση με τις περισσότερες αρθρώσεις, κινείται σε πολλαπλά επίπεδα και επιτρέπει στον αντίχειρα να περιστρέφεται και να αντιτίθεται στα δάκτυλα, την κίνηση που κάνει δυνατή τη λαβή και τη λαβίδα. Αυτή η κινητικότητα έχει κόστος: οι αρθρικές επιφάνειες δέχονται υψηλά φορτία στις καθημερινές δραστηριότητες και ο χόνδρος που λειτουργεί ως μαξιλάρι ανάμεσά τους μπορεί να φθαρεί με τον χρόνο. Όταν συμβεί αυτό, η πάθηση ονομάζεται τραπεζιομετακάρπια οστεοαρθρίτιδα ή ριζάρθρωση.

Καθώς ο χόνδρος λεπταίνει, ο αρθρικός χώρος στενεύει και τα οστά αρχίζουν να έρχονται σε άμεση επαφή κατά τη λαβίδα και τη λαβή. Το αποτέλεσμα είναι πόνος στη βάση του αντίχειρα. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις η άρθρωση μπορεί να παρουσιάσει υπεξάρθρημα: το πρώτο μετακάρπιο μετατοπίζεται κερκιδικά και δημιουργεί την ορατή προεξοχή στη βάση του αντίχειρα που χαρακτηρίζει τη νόσο όψιμου σταδίου. Η πάθηση εξελίσσεται τυπικά σε τέσσερα ακτινολογικά στάδια (Eaton I έως IV)· οι χειρουργικές επιλογές γίνονται επίκαιρες από το στάδιο II και μετά, όταν η συντηρητική αντιμετώπιση έχει αποτύχει.

Συμπτώματα

• Πόνος στη βάση του αντίχειρα σε δραστηριότητες λαβής και λαβίδας
• Δυσκολία στο άνοιγμα βάζων, στο γύρισμα κλειδιών ή στο κούμπωμα των ρούχων
• Αίσθημα αδυναμίας ή αστάθειας στη βάση του αντίχειρα
• Ορατή προεξοχή ή «σχηματισμός ώμου» στη βάση του αντίχειρα
• Πρωινή δυσκαμψία που υποχωρεί με την κίνηση

Ποιους αφορά

• Ενήλικες άνω των 40 ετών, συχνότερα γυναίκες
• Ασθενείς με ιστορικό επαναλαμβανόμενης χρήσης του αντίχειρα (χειρωνακτικά επαγγέλματα, μουσικοί)
• Ασθενείς με προηγούμενο τραυματισμό ή αστάθεια στη βάση του αντίχειρα
• Ασθενείς με γενικευμένη οστεοαρθρίτιδα που προσβάλλει και άλλες αρθρώσεις

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κατά κύριο λόγο κλινική. Η δοκιμασία άλεσης (grind test), αξονική συμπίεση σε συνδυασμό με περιαγωγή του πρώτου μετακαρπίου, αναπαράγει τον πόνο στην άρθρωση CMC και αποτελεί το πιο αξιόπιστο σημείο πρόκλησης. Χαρακτηριστικά ευρήματα είναι επίσης η ευαισθησία στην άμεση ψηλάφηση της άρθρωσης και ο πόνος στη λαβίδα κορυφής προς κορυφή.

Οι απλές ακτινογραφίες (οπισθοπρόσθια λήψη και λήψη υπό φόρτιση) επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και σταδιοποιούν τη νόσο. Η σταδιοποίηση κατά Eaton καθοδηγεί τη θεραπεία: στο στάδιο I ο αρθρικός χώρος είναι φυσιολογικός ή ελαφρώς διευρυμένος· στα στάδια II και III παρατηρείται προοδευτική στένωση του αρθρικού χώρου και σχηματισμός οστεοφύτων· στο στάδιο IV υπάρχει σοβαρή αρθριτική καταστροφή. Ο εξειδικευμένος απεικονιστικός έλεγχος (μαγνητική ή αξονική τομογραφία) σπάνια χρειάζεται στην τυπική ριζάρθρωση, μπορεί όμως να ζητηθεί σε άτυπες εμφανίσεις ή όταν ο χειρουργικός σχεδιασμός απαιτεί λεπτομερή ανατομική εκτίμηση.

Θεραπευτικές επιλογές

Προϊόντα που χρησιμοποιούνται

Επεμβάσεις

Πότε να απευθυνθείτε σε χειρουργό

Οι περισσότεροι ασθενείς ωφελούνται από μια χειρουργική επίσκεψη όταν η συντηρητική αντιμετώπιση, δηλαδή νάρθηκας, αντιφλεγμονώδη και εργοθεραπεία άκρας χείρας, έχει δοκιμαστεί για τρεις έως έξι μήνες χωρίς επαρκή ανακούφιση. Η παραπομπή νωρίτερα είναι εύλογη αν ο πόνος διαταράσσει τον ύπνο ή την εργασία, αν η δύναμη της λαβίδας έχει μειωθεί σημαντικά ή αν η νόσος είναι ήδη ακτινολογικά προχωρημένη κατά την πρώτη εκτίμηση. Η επίσκεψη δεν σας δεσμεύει για χειρουργείο: ο χειρουργός άκρας χείρας μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση, να σταδιοποιήσει τη νόσο και να σας συμβουλεύσει αν θα συνεχίσετε τη συντηρητική αντιμετώπιση ή θα προγραμματίσετε αρθροπλαστική CMC.

Κάλυψη ΓεΣΥ στην Κύπρο

Η αρθροπλαστική CMC με την πρόθεση Touch® CMC καλύπτεται από το ΓεΣΥ στην Κύπρο. Όταν εκτελείται από συμβεβλημένο χειρουργό άκρας χείρας σε νοσοκομείο συμβεβλημένο με το ΓεΣΥ, το κόστος του ιατροτεχνολογικού προϊόντος περιλαμβάνεται στην αποζημίωση του νοσοκομείου· οι ασθενείς δεν χρεώνονται ξεχωριστά για το εμφύτευμα.

Η διήθηση PRGF (Endoret® PRGF) δεν είναι αποζημιώσιμη από το ΓεΣΥ. Η αναγεννητική ιατρική ανήκει στο ιδιωτικό επίπεδο περίθαλψης στην Κύπρο και παρέχεται μέσω ιδιωτικών κλινικών με ιδιωτική δαπάνη.